Grondig onderzoek voor een weerbare bodem



Weerbare_bodem

Achtergrond, probleemanalyse en doelstelling van het project

Dat de bodem de basis vormt voor de voedselproductie en daarmee een essentiële rol speelt bij de ontwikkeling naar een toekomstig bestendige landbouw is momenteel een breed gedragen inzicht. Ook in de Noordelijke provincies is het urgent om te investeren in (onderzoek naar) het behoud en de verbetering van bodemkwaliteit. Met de uitdaging van onder andere verminderd gebruik van chemie en kunstmest is een gezonde en weerbare bodem essentieel voor het behoud van economisch rendabele en duurzame akkerbouw. Dit geldt zowel voor de akkerbouwers op de noordelijke klei met hoogwaardige pootgoedteelt als voor akkerbouwers in de veenkoloniën met zetmeelaardappel als economisch belangrijk gewas.

Bodemkwaliteit kan worden benaderd vanuit fysisch, chemisch en biologisch perspectief. Het biologische perspectief blijft in onderzoek en praktijkanalyses vaak onderbelicht en meestal beperkt tot het kwantificeren van macrofauna (wormen, mijten) in een profielkuil op het perceel. De aantallen en de samenstelling van (goede) bacteriën, schimmels en nematoden in de bodem en de relatie tot bodemgesteldheid wordt tot nu toe in de praktijk niet meegenomen in bodemanalyses. Toch is het bekend dat een evenwichtig bodemleven een belangrijke rol speelt in de beschikbaarheid van nutriënten en de onderdrukking van bodemziektes, waarbij in een verstoorde bodem plantparasitaire ziektes en plagen meer kans krijgen en meer gewasschade kunnen veroorzaken. Wanneer we kijken naar bacteriën, schimmels en nematoden dan is de diversiteit van dit bodemleven en de variatie die optreedt, afhankelijk van de grondsoort en bijvoorbeeld het moment van monstername, belangrijke factoren die het betrouwbaar meten en het interpreteren van resultaten bemoeilijken. Daarmee is ook het koppelen van advisering op het gebied van bouwplan of andere teeltmaatregelen aan biologische bodemparameters op dit moment niet goed mogelijk.

In dit project ligt de innovatie in het samenbrengen van data voor fysische, chemische en biologische parameters. Wat betreft de biologische samenstelling van de bodem wordt de focus gelegd op het analyseren van de relatie tussen de aan- of afwezigheid van bodemziektes en de samenstelling van de goede bodemorganismen. Op basis hiervan wordt gewerkt aan indicatoren om de ziekteweerbaarheid van de bodem te kunnen voorspellen en in de tijd te kunnen volgen. Het is belangrijk de fysische en chemische conditie van de bodem tegelijkertijd te meten: de fysische eigenschappen bepalen de classificatie van de grondsoort (van klei tot zand) die gepaard gaat met verschillende eigenschappen en daarmee verschillende streefwaardes op het gebied van chemie en biologie. De biologische focus op het geven van inzicht in de mate van bodemweerbaarheid tegen bodemziektes gaat in dit project dus hand in hand met het verbeteren van chemische en fysische bodemkwaliteit, die het op peil houden/brengen van de bodembiologie faciliteren.

Het doel van dit project is om grondmonsteranalyses te kunnen aanbieden aan de teler waarmee hij vanuit biologisch perspectief een score krijgt voor de gezondheid en, meer specifiek de ziektewerendheid, van zijn bodem. Op basis van de uitkomst van de metingen kan worden besloten om teeltmaatregelen toe te passen.

Partners en regio:

De partners: HLB BV, Bioclear earth, The Potato Valley en Mts Hoogterop in dit project zijn gevestigd in Groningen, Friesland en Drenthe en alle activiteiten zullen dan ook in deze drie provincies worden uitgevoerd.